Wystawa Splendor i wiedza. Biblioteka Królewska Stanisława Augusta

Splendor i wiedza. Biblioteka Królewska Stanisława Augusta 10 maja–7 sierpnia 2022 r w Zamku Królewskim w Warszawie.

Po raz pierwszy od ponad dwustu lat w Zamku Królewskim w zostanie zaprezentowana Warszawie część księgozbioru ostatniego króla Polski, który zachowany prawie w całości, znajduje się obecnie w zbiorach Biblioteki Narodowej Ukrainy im. W. I. Wernadskiego w Kijowie. Wystawa podejmie temat historycznej biblioteki królewskiej Stanisława Augusta jako pracowni wyróżniającej się wysokim poziomem warsztatu naukowego i artystycznego. Księgozbiór stanowi jedną z nielicznych dużych kolekcji pozostałych po Stanisławie Auguście. Na wystawie zostanie pokazanych 100 pozycji bibliograficznych w 120 woluminach, a także monety, mapy, obrazy i inne artefakty. Cennym uzupełnieniem będą królewskie zbiory grafiki i rysunku z drugiego dużego zbioru króla, wypożyczone z Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, który jest partnerem wystawy.

Wystawa podzielona została na pięć części, które możliwie najpełniej obrazują uniwersalny charakter księgozbioru królewskiego, jego funkcje reprezentacyjne – budujące splendor władcy, i użytkowe – odnoszące się do upowszechniania wiedzy.

Pierwsza część wystawy zatytułowana Bibliotheca Regia wprowadza odbiorcę w świat królewskiej kolekcji książek, ukazując jej walory bibliofilskie, które decydują o wyjątkowości kolekcji, nadając jej rangę królewską. Stanisław August został tutaj przedstawiony jako twórca i właściciel kolekcji składających się na poszczególne działy biblioteki. Osobiste zaangażowanie króla w tworzenie księgozbioru oraz relacje z europejskimi uczonymi i towarzystwami naukowymi stanowią cechę charakterystyczną jego kolekcjonerstwa. W tej części przedstawiono też historię powstania budynku i plany biblioteki, w tym rzadko pokazywane projekty architektoniczne. Dominantą są książki w ozdobnych, wykończonych złotymi ramkami oprawach, ze złotymi królewskimi superekslibrisami, zaprezentowanymi w różnych odmianach. Zobaczyć można także unikalne druki na jedwabiu, rękopisy, inkunabuły oraz po raz pierwszy pokazywane dokumenty rękopiśmienne z Kijowa, w tym książkę wypożyczeń. Uwagę zwracają rzadkie i luksusowe wydawnictwa o różnorakiej tematyce, nabywane do zbiorów.

W drugiej część wystawy, zatytułowanej Inspiracje artystyczne, Stanisław August jest przedstawiony jako patron sztuk, który gromadził i udostępniał podręczniki i dzieła teoretyczne z zakresu sztuki, wykorzystywane m. in. w malarni królewskiej, ale też przez samego monarchę. Pokazane również zostaną przykłady powiązania niektórych pozycji z konkretnymi realizacjami. Najciekawsze dzieło tej części ekspozycji to luksusowe wydanie Eneidy Wergiliusza, z której cytat jest kluczem do ułożonego przez króla programu ikonograficznego Sali Rycerskiej, jednego z najpiękniejszych wnętrz epoki stanisławowskiej.

W trzeciej części, zatytułowanej Gabinet starożytności, prezentujemy zbiory łączące się ze starożytniczymi zainteresowaniami Stanisława Augusta. Znajdą się tutaj wydawnictwa poświęcone wykopaliskom, opisujące kolekcje antycznych waz, rzeźb, monet, medali czy gemm. Największy akcent został położony na prezentację unikatowego, dedykowanego królowi rękopisu, zawierającego dokumentację wykopalisk w Velei pod Parmą, oraz zbiór złotych monet antycznych, ukazujących cesarzy rzymskich, pochodzący z dawnych zbiorów królewskich.

Czwarta część wystawy, zatytułowana Wielkie projekty – zbiory naukowe, porusza zagadnienie mecenatu naukowego Stanisława Augusta i jego działań wspierających upowszechnianie nauki, czego wyrazem było zgromadzenie w ramach Biblioteki Królewskiej zbiorów naukowych: zespołu przyrządów fizycznych i astronomicznych, modeli urządzeń technicznych, zbioru kartograficznego, a także książek o szeroko rozumianej tematyce naukowej, m.in. traktatów teoretycznych, podręczników czy opisów wynalazków. Do najważniejszych królewskich inicjatyw przedstawionych na wystawie należą utworzenie obserwatorium astronomicznego na Zamku Królewskim w Warszawie oraz idea opracowania nowych map „generalnych” i szczegółowych całego kraju, realizowana przez nadwornego geografa królewskiego Hermana K. Perthéesa. Zaprezentujemy odbitą na jedwabiu Mapę Polski Bernarda de Folino z 1770 r. oraz kartę z obserwacji astronomicznych i meteorologicznych dokonywanych przez astronoma królewskiego Jowina Bystrzyckiego, opisującą dokładną pogodę w dniu uchwalenia konstytucji 3 maja 1791 r.

Ostatnia część wystawy poświęcona jest przedstawieniu efektów mecenatu naukowego Stanisława Augusta. Punktem odniesienia będą tutaj medal „Merentibus”, osoby którym go przyznano oraz ich dzieła powstałe z inspiracji króla (np. Historia Narodu Polskiego, Zbiór potrzebniejszych wiadomości, Gramatyka dla szkół narodowych) z uwzględnieniem patronatu nad literaturą w języku polskim, rozwojem języka polskiego i badaniami historycznymi. Prawdziwą gratką dla badaczy ikonografii Stanisława Augusta jest nigdy w Polsce niepokazywany, zamykający wystawę obraz Élisabeth Vigée Le Brun Stanisław August jako Henryk IV –  jeden z dwóch ostatnich portretów króla.

Wystawa zaprezentuje Stanisława Augusta jako człowieka epoki oświecenia, inicjującego wiele nowych przedsięwzięć z zakresu nauki i sztuki. Pozwoli także lepiej zrozumieć  idę i funkcję Zamku Królewskiego w Warszawie w czasach stanisławowskich i dziś.

Wystawie będą towarzyszyły wydawnictwa, książka z esejami i katalog wystawy, cykl edukacyjny oraz wykłady.

Kuratorzy wystawy: dr Alina Dzięcioł, Tomasz Jakubowski, Zamek Królewski w Warszawie

fot. Oprawa z malowanym superekslibrisem Stanisława Augusta: R. Venuti, G. Amaduzzi, Vetera monumenta…, t. 1, Rzym 1779, Biblioteka Narodowa Ukrainy im. W. I. Wernadskiego w Kijowie.

Więcej informacji https://www.zamek-krolewski.pl/splendor-i-wiedza


 

Śledź na bieżąco aktualne wydarzenia Warszawa

Dołącz do nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Facebooku aby być na bieżąco z aktualnymi wydarzeniami w Warszawie.

Co się dzieje w Warszawie

Centrum Rewitalizacji przy ul. Małej 15

Otwarcie Centrum Rewitalizacji przy ul. Małej 15

4 kwietnia odbyło się uroczyste otwarcie Centrum Rewitalizacji przy ul. Małej 15 na Pradze-Północ. Placówka ta będzie...
Noc Muzeów 2024 w Warszawie

Noc Muzeów 2024 w Warszawie – lista muzeów, program

Noc Muzeów, ulubione wydarzenie kulturalne Warszawy, odbędzie się 18 maja 2024 roku i będzie miała swoją 20....
grafika_sztuka_fantastyczna_w_wa-cc926887-8358-41f7-b39a-0111c3637b3c

Sztuka Fantastyczna w Warszawie 3. Edycja

Od 23 marca w warszawskim Muzeum Sztuki Fantastycznej odbędzie się długo wyczekiwana, trzecia edycja wystawy „Sztuka fantastyczna...
Pies robot Spot Centrum Nauki Kopernik

Pies robot Spot w Centrum Nauki Kopernik – Premiera...

Pies robot Spot dołączył do rodziny robotów w Centrum Nauki Kopernik. Psa robota spotkasz na niezwykłej wystawie...
Włoskie widoki Van Wittela

Wystawa Włoskie widoki Van Wittela w Zamku Królewskim

Na wystawie znajduje się łącznie 14 starannie wybranych dzieł autorstwa Van Wittela. Kolekcja ta składa się z...
Wystawa Tulipanów w Pałacu w Wilanowie (1)

XIV Wystawa Tulipanów 16–17 marca w Pałacu w Wilanowie

Poznaj różnorodną kolekcję odmian tulipanów uprawianych w polskich gospodarstwach ogrodniczych na zbliżającej się XIV Wystawy Tulipanów w...